Hanneke van Veen

Archive for the ‘CO2-reductie’ Category

Een paar maanden geleden las ik in de Volkskrant dat Nederland in plaats van groener steeds kaler wordt door… ontbossing.
Dat komt omdat boeren die op hun land bomen lieten groeien (en daar subsidie voor kregen) nu die bomen flink aan het kappen zijn. Toen de subsidiekraan werd dichtgedraaid werd het voordeliger de grond weer voor agrarische doeleinden te gaan gebruiken. Best begrijpelijk, maar niet erg bevorderlijk in verband met klimaatverandering.
Overigens is de terugloop van bosoppervlak in Nederland al langer aan de gang. Sinds 2013 verdwijnt jaarlijks per saldo 1.350 hectare bos. Niet bepaald om vrolijk van te worden en reden genoeg om te kijken wat daar aan te doen valt.

Samen op de bres…

Die informatie bleef maar doorzeuren in mijn hoofd, waardoor ik op het idee kwam van een actie speciaal gericht op senioren. Veel ouderen maken zich zorgen over het klimaat en denken daarbij aan hun kinderen en kleinkinderen. Zo is er een groep ontstaan op initiatief van Urgenda: Grootouders voor het klimaat, waarvan ik lid werd.
Geregeld demonstreren we in Den Haag op het Plein, bij de Tweede Kamer om politici te overtuigen passende besluiten en maatregelen te nemen om onze wereld leefbaar te houden. Daarnast ben ik actief bij een Haagse club Slimme Senior die allerlei activiteiten organiseert om ‘onze oude dag’ zo goed mogelijk door te komen. Daar heb ik geopperd om het klimaat en bomen planten hoog op de agenda te zetten.

Fancy Fair voor bomen

Direct is enthousiast besloten om zondag 3 december 2017 een markt/fancy fair te organiseren om geld in te zamelen voor  Trees for All die zich inzet voor aanplant van bomen in Nederland en daarbuiten.

Neem iets mee, kies iets uit, bepaal je prijs en plant daarmee zo veel mogelijk bomen!

Je kunt komen om alleen rond te kijken en/of iets te kopen, maar je kunt ook zelf spullen meenemen en verkopen. Goed bruikbare artikelen die je zelf niet meer nodig hebt, maar die voor iemand anders nuttig of waardevol kunnen zijn.
Wat ervoor betaald wordt bepaal je zelf als koper. Alle inkomsten gaan in klaarstaande dozen. Daarin mogen natuurlijk ook eenmalige giften gedaan worden om het doel extra te steunen of als je zelf niets wilt kopen.
Aan het einde van de middag er een mini-veiling van schilderijen en andere waardevolle artikelen.

Iedereen welkom! Ook niet-leden

Op 3 december 2017 vanaf 15.30 tot 18 u bent u hartelijk welkom in het gebouw Bethel, Thomas Schwenckestraat 28, 2563 BZ den Haag.

Koffie, thee en frisdrank zijn beschikbaar. Alcohol wat later op de middag, evenals lekkere hapjes die thuis klaargemaakt zijn en voor een zacht prijsje verkocht worden, ook voor het goede doel natuurlijk.

We hopen op deze manier een aardig bedrag bij elkaar te brengen. Voor iedere 10 euro worden twee bomen geplant. Eén in Nederland,  de andere in Bolivia.

Meer informatie via www.slimmesenior.nl of
Hanneke van Veen, 06 55 77 26 70

 

Advertenties

In de NRC las ik een recensie over het boek Stadsnatuur maken. Making Urban Nature. Maar liefst drie schrijvers hebben hier aan meegewerkt: Jaques Vink, Piet Vollaard en Niels de Zwarte. Zij stellen dat stedenbouwkundigen en architecten ‘natuur-inclusief’ moeten gaan bouwen, maar dat ook inventieve en natuurminnende bewoners zelf kunnen zorgen voor meer groen met o.a. dakterrassen en geveltuinen.

De overtuiging dat steden (en Den Haag, als een van de minst groene steden van Nederland al helemaal) stukken groener moeten worden om er gezond te kunnen leven is voor mij een vanzelfsprekend uitgangspunt. Het interesseert me al jaren en ik heb me als ‘natuurminnende’ bewoner niet onbetuigd gelaten om extra groen aan te brengen, waar dat maar enigszins mogelijk was. Want om te wachten tot de stedenbouwkundigen en architecten zover zijn; dat gaat me veel te lang duren. Dus aan de slag!
We (mijn echtgenoot Rob en ik) maakten in 2013 een site met informatie en tips hoe je als particulier in je eigen buurt, tuin en omgeving aan de slag kunt gaan: Meer groen? Zelf doen! Later maakten we ook een site over het gevaar van hitte-eilanden dat ontstaan in steden met dichte bevolking, te veel steen en te weinig groen, zoals Den Haag.
.

Zelf aan de gang, niet zo eenvoudig?

Al meer dan tien jaar geleden las ik onheilspellende verhalen over het gebrek aan groen in steden en besloot te proberen één vierkante meter extra groen toe te voegen aan de voor- en achtertuin die ik al had. Welgemoed begon ik met een paar bakken en emmers, die ik in de kringloopwinkel had gevonden. Uit m’n tuin haalde ik plantjes door middel van uitdunning en vulde die aan met vergeet-me-nietjes en viooltjes uit het tuincentrum.
Ik was heel tevreden, maar dat duurde niet lang, want toen ik precies ging meten kwam ik bij lange na niet tot die ene vierkante meter.
Daarna kwam er een stel sedum-bakken bij op het serredak van onze woning. En uiteindelijk is het ruim gelukt door een nieuw tuinhuisje achter in de tuin te bedekken met 6 vierkante meter sedum.
.

Valeriusstraat groener!

Ruim een jaar geleden verhuisden we naar een vrij groene buurt met een mooi park en water. Ik zag echter vlak bij onze woning een grote brede straat die weliswaar vol stond met bomen maar die  stuk voor stuk in kale, lelijke boomspiegels met zand stonden. Direct kwam het idee op om daar iets aan te doen door ze te veranderen in groene boomspiegels (ook wel boomtuintjes genaamd). Zou ik dat voor elkaar kunnen krijgen? En hoe moest ik dat regelen?
Dit voorjaar (april/mei 2017) lukte het om aarde en planten te krijgen van de gemeentelijke groendienst in onze wijk voor de eerste vijf boomspiegels.  Daarna kregen we een subsidie van Fonds 1818 voor de overige 26. Zie meergroenzelfdoen.nl voor een uitgebreid verslag met foto’s van elke boomspiegel.
Dit zou ik nooit alleen kunnen doen. Rob is vanaf het begin bij alles betrokken en werkt net als een aantal vrijwilligers hard mee om alles voor elkaar te krijgen. Zonder hun hulp en die van de winkeliers die zorgen voor het water geven en onkruid bijhouden zou het hele plan nooit van de grond gekomen zijn.
.

Honderd vierkante meter?

Nú vind ik het vooral spannend (in verband met mijn vroegere actie voor één vierkante meter) als dit keer 100 vierkante meter gehaald kan worden. Als de 7 boomspiegels uit de Lübeckstraat, inmiddels gemaakt door bewoners, door de activiteiten in Valeriusstraat op een idee gebracht, meegeteld worden zal het zeker lukken. En dat is niet niks!
.

Hoe nu verder?

Den Haag telt 116.000 zogenaamde straatbomen, bomen in bos en parken niet meegeteld. Van die meer dan 100.000 boomspiegels is maar een klein deel beplant. Een veel groter deel zou beplant kunnen worden. Sinds een aantal jaren zie je dat bewoners het aandurven om ‘hun’ boomspiegel voor de deur van planten te voorzien. Zoals bijvoorbeeld in de Haagse Theresiastraat, bekend om z’n stokrozenactie van bewoners. De Theresiastaat en een flink aantal zijstraten bieden een prachtige aanblik in de lente en deel van de zomer.
Ook dringt – langzaam maar zeker – tot groendiensten en schoffelaars door dat er een groot verschil is tussen planten en onkruid. Toch komt het nog voor dat zojuist geplant groen plotseling is verdwenen en alle moeite voor niets is geweest. Bewoners zijn hier niet blij mee, maar de aanhouder wint en het plaatsen van een bordje tussen het groen helpt.
Het is te hopen dat steeds meer bewoners hun straten vergroenen en, naast geveltuintjes, klimplanten, groene daken, balkons en plantenbakken, ook boomspiegels gaan beplanten. Als honderden of duizenden bewoners dat doen zal het zeker invloed hebben of het stadsklimaat. Want dan gaat het niet meer om één vierkante meter, niet om honderd, maar om duizenden, misschien wel tienduizenden vierkante meters.
.
En dat is belangrijk. Niet alleen heeft extra groen effect op de sfeer in de straten en op de gezondheid van bewoners, maar ook op de temperatuur en de lucht die we inademen.

Kort geleden zag ik een bericht op het Nederlandse nieuws dat houtkachels en open haarden bijna net zoveel fijnstof uitstoten als het gehele wegverkeer in ons land. Dat is een alarmerende boodschap, want soms is de uitstoot wel 10 keer hoger dan wat de Gezondheidsorganisatie WHO adviseert.

Op dit moment verblijven we in een gehuurd huis in Spanje (aan de Costa Blanca). Er is een gaskachel en die hebben we geregeld aan, omdat er nu van lekker warm overwinteren in dit gebied nauwelijks sprake is. We hebben pech, want het is koud, regenachtig en de zon schijnt maar sporadisch.
hout-stoken-longfondsDe eigenaren van het huis gaven ons toestemming en het advies om ook de open haard te gebruiken, maar daar zien we zonder al te veel moeite van af. We weten al jaren dat hout stoken nadelig is voor het milieu en de gezondheid van de mens.
Ik kan me voorstellen dat het ooit verboden wordt of dat er strengere regels gaan gelden. Een organisatie die al langere tijd bezig is dit ter discussie te stellen is Houtstook. Lees de rest van dit artikel »

Op weg naar de Spaanse Costa Blanca zag ik bij toeval een gedeelte van de uitzending van DWDD van 1 december 2016 over het verdwijnen van het Noordpoolijs op korte termijn, waarschijnlijk al in 2017. Aanleiding was het boek A Farewell to Ice van Peter Wadhams. Volgens dit boek smelt het ijs op de Noordpool in razend tempo. Binnen niet al te lange tijd moeten we oude films en foto’s bekijken om te weten hoe het er daar uitzag. Het programma maakte zo’n indruk dat ik lange tijd de slaap niet kon vatten en midden in de nacht weer uren wakker lag. Beroerd voelde ik me en in een soort paniek. Allerlei gedachten spookten door mijn hoofd. Is er nog iets aan te doen? En wat dan? Of is het te laat? En wie moet er wat aan doen? Hoe overtuig je de wereldbevolking van de noodzaak alles op alles te zetten om deze catastrofe te voorkomen? En wat kan ik er persoonlijk aan doen? Heeft het nog wel zin? Doodmoe viel ik uiteindelijk in slaap.

ijsbeer-op-zoek-naar-ijsIk realiseerde me natuurlijk ook zelf een deel van het probleem te zijn. De afgelopen dagen hadden we ongeveer 1.200 kilometer per auto afgelegd. Weliswaar met een Prius die we in Nederland kunnen opladen, maar in België en Frankrijk niet. In Spanje is het wel weer mogelijk, omdat het huis dat we daar huren voorzien is van een zware aansluiting op het elektriciteitsnet. Maar zo’n Prius kan niet zonder aanvullende benzine. En wat te denken van die miljoenen andere (sjoemel)auto’s en stinkende diesels die ons vergezelden en zullen blijven vergezellen in de stad en op de snelwegen?

Rob had me verzekerd dat vliegen slechter is voor het milieu dan autorijden. Het was dus kiezen tussen twee kwaden. En dan is dit nog maar een deel van het probleem. Oceanen zitten vol met plastic, bossen worden gekapt voor palmolie-plantages en soja veevoer, vlees eten kost veel te veel water en ga zo maar door. Dit alles spookte door mijn hoofd en ik realiseerde me dat we alleen iets kunnen veranderen als iedereen z’n gloeiende best gaat doen.

De dag ervoor sprak Jan Terlouw op indrukwekkende wijze over onze toekomst in DWDD, waarbij het klimaat natuurlijk ook ruimschoots aan de orde kwam. Inmiddels demonstreren grootouders op het Binnenhof in Den Haag voor meer klimaatvriendelijke maatregelen opdat hun kinderen en kleinkinderen ook een leefbare wereld kunnen hebben. Urgenda is initiatiefnemer van Grootouders voor het klimaatDat is weer positief en ik heb me direct aangemeld. En gisteren heb ik – gewapend met een grijpstok – een stuk wegberm schoongemaakt, hier vlak bij ons huurhuis (o.a. van die witte stukken piepschuim met van die bolletjes die overal en nergens achterblijven, plastic flessen, blikjes etc).

Onterecht paniek gezaaid?
Het moet me van het hart dat ik de manier van berichtgeving bij DWDD kwalijk vind. En dat terwijl de wetenschap daar zo hoog in het vaandel lijkt te staan met colleges zoals van Robbert Dijkgraaf. Of gaat het eigenlijk toch vooral om sensatie, waarbij de nuance maar liever gemeden wordt?
Op de site van DWDD staat: “
Geen ijs meer op de polen. Met Trump in het Witte Huis zal het klimaat het zwaar te verduren krijgen. Terwijl het klimaat juist nog sneller lijkt op te warmen dan verwacht. Neem bijvoorbeeld het boek A Farewell to Ice van topwetenschapper Peter Wadhams. Hij luidt de noodklok harder dan ooit tevoren. Hij stelt dat in de zomer van 2017 er geen ijs meer op de Polen zal zijn. Poolreizigster Bernice Notenboom kwam vanochtend terug uit Antarctica, waar ze het boek las. Ze kan het alleen maar met hem eens zijn.”

Maar het gaat het niet op de polen (Matthijs zegt dat ook fout in de uitzending), maar om de Noordpool. Ook Bernice Notenboom zegt dat het ALLEEN om de Noordpool gaat, maar herhaalt de samenvatting van het boek zonder enige nuancering, die toch echt op zijn plaats is. Bij het zoeken op internet naar Peter Wadhams komt een veel genuanceerder verhaal naar voren.
Een zevental topklimatologen en onderzoekers bestempelt Peter Wadhams als ‘alarmist’. Zijn verhaal zou maar zeer ten dele gebaseerd zijn op wetenschappelijk onderzoek. Het geheel smelten van het Noordpoolijs gaat waarschijnlijk wel gebeuren maar pas tussen 2030 en 2050. Al erg genoeg natuurlijk, maar dus niet volgend jaar of het jaar erop.

De wetenschappers in bovengenoemd artikel op climatefeedback.org nemen Peter Wadhams paniekzaaierij kwalijk. Door dit soort voorspellingen te doen (“Noordpool smelt in 2017”), die vervolgens niet uitkomen, zullen mensen hun vertrouwen in de wetenschap verliezen.
Niets van dat alles is te horen/zien in de uitzending van DWDD. Vier dagen na de uitzending staat op hun site nog steeds de kop: Geen ijs meer op de polen. 
Conclusie: de situatie is ernstig, maar niet zo ernstig als DWDD ons wil doen geloven. Er is nog tijd om het nodige te doen om deze ramp te voorkomen.

Op vakantie in Frankrijk stoppen we bij een wegrestaurant om wat te drinken en de benen te strekken. Direct valt ons buiten iets vreemds op: achter metalen hekjes zien we een soort moestuinen, met rijen aardbeien, kool en andere groenten. Een stuk verder in de perken zijn er tot ieders verbazing ook kroppen sla tussen de bloeiende plantjes gezet. En zelfs is er een wijngaard.

Er is veel publiek op deze drukke zomerse dag en de enthousiaste reacties zijn niet van de lucht, want er is nog meer bijzonders te zien. Een grote vijver met prachtige waterlelies en vrij grote vissen zoals karpers. Weer een stukje verder aan de rand van een grasveld vinden we bomen boordevol met kleine donkere kersen die je gewoon mag pukken en die prima smaken. Tot slot is er op het terrein een paal met een ooievaarsnest met twee jongen. De ouders wandelen beneden rond met stijve stappen en zijn niet bepaald bang voor het publiek.

Koeningsbourg

Klik op de foto voor een artikel over dit wegrestaurant.

ooievaarsjongenEn dit alles bij een wegrestaurant waar je normaal gesproken je wandelingetje moet maken tussen vuilnisbakken, wc-gebouwtjes, geparkeerde auto’s, vrachtwagens en veel troep. Wat een verademing om onverwacht op zo’n mooie plek terecht te komen. Het hele project blijkt een initiatief van Leclerc, een grote Franse supermarktketen en is te vinden op ongeveer 60 kilometer ten zuiden van Straatsburg: de Aire de Service du Haut Koeningsbourg.

En dan herinner ik me dat Leclerc jaarlijks een grote zwerfvuil opruimactie organiseert, waar mijn partner en ik een keer aan hebben meegedaan. In Marseille, waar we logeerden bij familie, hoorden we ervan. Die stad blinkt niet bepaald uit door een opgeruimd straatbeeld. De oogst was enorm en ik herinner me vooral de verbaasde blikken van de voorbijgangers die we – al rapende – tegenkwamen.

Onderstaande tekst is vandaag gestuurd naar:
info-internationalezone@denhaag.nl. Tot 17 januari 2016 bestaat nog de mogelijkheid om daarheen reacties op het plan voor een Internationaal park te sturen.

Geacht Gemeentebestuur,
Dit jaar werd ik 72 jaar. De afgelopen 45 jaar woon ik in den Haag. Tot een paar jaar geleden was ik redelijk tevreden met m’n woonplaats, maar sinds ik vrij continu hoor over bomen die om allerlei redenen gekapt worden voel ik me hier niet meer thuis. En ik ben niet de enige die grote moeite heeft met dat bijna maniakale gekap, gezien de massale protesten van mensen die kwaad en verdrietig zijn om wat er in hun straat, buurt of stad gebeurt.

Omdat ik weet hoe belangrijk bomen zijn voor het klimaat in grote steden en dus ook voor Den Haag zet ik mij al jaren in om bomen te beschermen. Daarom ben ik lid van de landelijke en plaatselijke Bomenstichting, Natuurmonumenten, Zuid-Hollands landschap, en het AVN. Daarnaast doneer ik geregeld geld om op allerlei plekken bomen te (laten) planten. Maar het voelt in Den Haag langzamerhand als dweilen met de kraan open.

Uw plan voor het Internationale Park schoot me dan ook direct in het verkeerde keelgat. Hoe is het mogelijk dat mijn gemeentebestuur iets dergelijks wil realiseren? Terwijl over de hele wereld het besef toeneemt dat we zonder voldoende bomen en groen geen toekomst hebben is hier sprake van een plan waarbij grote hoeveelheden bomen opgeofferd worden voor een Park waar (bijna) niemand om zit te springen of enthousiast over is.

Sinds wethouder Revis het groen van de stad onder zijn beheer heeft is er sprake van een ongebreidelde kaalslag. Het is nauwelijks bij te benen. Terugplanten van jonge boompjes lost het ‘ontgroenen’ van de stad bij lange na niet op. Om één monumentale boom te compenseren zijn wel 900 nieuwe nodig.
Bijna overal wordt het belang van bomen (en ander groen) in dichtbevolkte steden onderschreven, maar Den Haag doet het tegenovergestelde. Het is toch van de gekke.

En dan durft de Gemeente ook nog overal het fabeltje rond te strooien dat Den Haag de groenste stad van Nederland, nee zelfs van Europa is. Terwijl wetenschappelijk onderzoek (dat al meer dan tien jaar gedaan wordt) laat zien dat Den Haag in de ‘groene ranglijst’ van grote steden in Nederland op plaats 27 staat.

Laten we hier alsjeblieft mee stoppen, en een voorbeeld nemen aan Rotterdam (de enige Nederlandse stad die erkend is als ‘resilient city’). Of aan New York waar de laatste jaren maar liefst 1 miljoen extra bomen zijn geplant.
Of ga als gemeentebestuur eens in Wenen kijken, waar een imposant plan wordt uitgevoerd:
 meer groen in het centrum, extra bomen en parken, groen op open plekken en groene daken. Ook burgers worden opgeroepen zoveel mogelijk groen en schaduw om en op hun huizen te creëren. De projectleider van het plan stelt: “Iedere pot met planten, ieder stukje groen levert een essentiële bijdrage als een kleine airco-eenheid.” 

Uw plan voor het Internationale park maakt duidelijk dat u totaal geen benul heeft van goed en verantwoord groenbeheer en liever kiest voor commercie en pretparkerij.

J.H. van Veen, Den Haag

PS Lees ook de reacties op mijn brief, klik daarvoor rechtsboven op ‘comments’.

Op 4-12-2015 (tijdens het klimaatoverleg in Parijs) is het gelukt om in de binnenstad van Den Haag twee zogenaamde klimaatbomen te planten in het Zeeheldenkwartier. Het initiatief kwam van de Bomenstichting Den Haag en hitte-eilanden.nl, die dit plan bij de gemeente Den Haag hadden ingebracht. De Gemeente ging akkoord en zorgde voor twee flinke bomen, een goede plek en publiciteit. Op het Jenny-plantsoen voegden bewoners zich tussen de andere belangstellenden en werd geluisterd naar de wethouders Revis en Wijsmuller, resp. van groen en duurzaamheid. Daarna werden de scheppen opgepakt en in de grond gestoken om de bomen te voorzien van de klaarliggende grond.
Een van de bewoonsters, een kleine tengere dame van tachtig wilde perse ook een schep om daadwerkelijk haar instemming te betuigen met het gebeuren. Ze vertelde dat ze erg blij was met de nieuwe bomen, want het kon flink heet worden op het stenen gedeelte van het plantsoen. Zie ook http://hitte-eilanden.nl/2015/12/03/den-haag-plant-twee-klimaatbomen/.

Trees-for-AllEn dan ben je thuis en denkt nog eens na over die twee bomen. Natuurlijk is het goed om in de minst groene wijk van de Haagse binnenstand bomen te planten en het zal ook wel een klein beetje helpen misschien. Hopelijk is de symbolische waarde groter. De boodschap is duidelijk: in de stad moeten meer bomen komen (of andere groene oplossingen), want er is veel meer nodig om het stadsklimaat beter te maken. New York plant niet voor niets maar liefst 1 miljoen bomen.
En dan hebben we het nog niet eens over het wereld-klimaat. Ook daar moeten we ons ernstig zorgen om maken. Als ik rijk was zou ik veel geld willen steken in bomen en bos. Maar wat gaat dat kosten? Googelen leerde dat de nieuwe bomen voor hetParkbos De Haar € 25 per stuk kosten, Trees for all kan in Nederland zorgen voor bomen van € 5 per stuk en op de Filippijnen heb je al voor € 3 een boom(je).
En gelukkig was ‘de directie’ van hitte-eilanden.nl het daar roerend mee eens. Met als resultaat 500 bomen als kleine bijdrage aan de oplossing het wereldklimaatprobleem. 


Hanneke van Veen