Hanneke van Veen

Op vakantie in Frankrijk stoppen we bij een wegrestaurant om wat te drinken en de benen te strekken. Direct valt ons buiten iets vreemds op: achter metalen hekjes zien we een soort moestuinen, met rijen aardbeien, kool en andere groenten. Een stuk verder in de perken zijn er tot ieders verbazing ook kroppen sla tussen de bloeiende plantjes gezet. En zelfs is er een wijngaard.

Er is veel publiek op deze drukke zomerse dag en de enthousiaste reacties zijn niet van de lucht, want er is nog meer bijzonders te zien. Een grote vijver met prachtige waterlelies en vrij grote vissen zoals karpers. Weer een stukje verder aan de rand van een grasveld vinden we bomen boordevol met kleine donkere kersen die je gewoon mag pukken en die prima smaken. Tot slot is er op het terrein een paal met een ooievaarsnest met twee jongen. De ouders wandelen beneden rond met stijve stappen en zijn niet bepaald bang voor het publiek.

Koeningsbourg

Klik op de foto voor een artikel over dit wegrestaurant.

ooievaarsjongenEn dit alles bij een wegrestaurant waar je normaal gesproken je wandelingetje moet maken tussen vuilnisbakken, wc-gebouwtjes, geparkeerde auto’s, vrachtwagens en veel troep. Wat een verademing om onverwacht op zo’n mooie plek terecht te komen. Het hele project blijkt een initiatief van Leclerc, een grote Franse supermarktketen en is te vinden op ongeveer 60 kilometer ten zuiden van Straatsburg: de Aire de Service du Haut Koeningsbourg.

En dan herinner ik me dat Leclerc jaarlijks een grote zwerfvuil opruimactie organiseert, waar mijn partner en ik een keer aan hebben meegedaan. In Marseille, waar we logeerden bij familie, hoorden we ervan. Die stad blinkt niet bepaald uit door een opgeruimd straatbeeld. De oogst was enorm en ik herinner me vooral de verbaasde blikken van de voorbijgangers die we – al rapende – tegenkwamen.

Advertenties

Onderstaande tekst is vandaag gestuurd naar:
info-internationalezone@denhaag.nl. Tot 17 januari 2016 bestaat nog de mogelijkheid om daarheen reacties op het plan voor een Internationaal park te sturen.

Geacht Gemeentebestuur,
Dit jaar werd ik 72 jaar. De afgelopen 45 jaar woon ik in den Haag. Tot een paar jaar geleden was ik redelijk tevreden met m’n woonplaats, maar sinds ik vrij continu hoor over bomen die om allerlei redenen gekapt worden voel ik me hier niet meer thuis. En ik ben niet de enige die grote moeite heeft met dat bijna maniakale gekap, gezien de massale protesten van mensen die kwaad en verdrietig zijn om wat er in hun straat, buurt of stad gebeurt.

Omdat ik weet hoe belangrijk bomen zijn voor het klimaat in grote steden en dus ook voor Den Haag zet ik mij al jaren in om bomen te beschermen. Daarom ben ik lid van de landelijke en plaatselijke Bomenstichting, Natuurmonumenten, Zuid-Hollands landschap, en het AVN. Daarnaast doneer ik geregeld geld om op allerlei plekken bomen te (laten) planten. Maar het voelt in Den Haag langzamerhand als dweilen met de kraan open.

Uw plan voor het Internationale Park schoot me dan ook direct in het verkeerde keelgat. Hoe is het mogelijk dat mijn gemeentebestuur iets dergelijks wil realiseren? Terwijl over de hele wereld het besef toeneemt dat we zonder voldoende bomen en groen geen toekomst hebben is hier sprake van een plan waarbij grote hoeveelheden bomen opgeofferd worden voor een Park waar (bijna) niemand om zit te springen of enthousiast over is.

Sinds wethouder Revis het groen van de stad onder zijn beheer heeft is er sprake van een ongebreidelde kaalslag. Het is nauwelijks bij te benen. Terugplanten van jonge boompjes lost het ‘ontgroenen’ van de stad bij lange na niet op. Om één monumentale boom te compenseren zijn wel 900 nieuwe nodig.
Bijna overal wordt het belang van bomen (en ander groen) in dichtbevolkte steden onderschreven, maar Den Haag doet het tegenovergestelde. Het is toch van de gekke.

En dan durft de Gemeente ook nog overal het fabeltje rond te strooien dat Den Haag de groenste stad van Nederland, nee zelfs van Europa is. Terwijl wetenschappelijk onderzoek (dat al meer dan tien jaar gedaan wordt) laat zien dat Den Haag in de ‘groene ranglijst’ van grote steden in Nederland op plaats 27 staat.

Laten we hier alsjeblieft mee stoppen, en een voorbeeld nemen aan Rotterdam (de enige Nederlandse stad die erkend is als ‘resilient city’). Of aan New York waar de laatste jaren maar liefst 1 miljoen extra bomen zijn geplant.
Of ga als gemeentebestuur eens in Wenen kijken, waar een imposant plan wordt uitgevoerd:
 meer groen in het centrum, extra bomen en parken, groen op open plekken en groene daken. Ook burgers worden opgeroepen zoveel mogelijk groen en schaduw om en op hun huizen te creëren. De projectleider van het plan stelt: “Iedere pot met planten, ieder stukje groen levert een essentiële bijdrage als een kleine airco-eenheid.” 

Uw plan voor het Internationale park maakt duidelijk dat u totaal geen benul heeft van goed en verantwoord groenbeheer en liever kiest voor commercie en pretparkerij.

J.H. van Veen, Den Haag

PS Lees ook de reacties op mijn brief, klik daarvoor rechtsboven op ‘comments’.

Op 4-12-2015 (tijdens het klimaatoverleg in Parijs) is het gelukt om in de binnenstad van Den Haag twee zogenaamde klimaatbomen te planten in het Zeeheldenkwartier. Het initiatief kwam van de Bomenstichting Den Haag en hitte-eilanden.nl, die dit plan bij de gemeente Den Haag hadden ingebracht. De Gemeente ging akkoord en zorgde voor twee flinke bomen, een goede plek en publiciteit. Op het Jenny-plantsoen voegden bewoners zich tussen de andere belangstellenden en werd geluisterd naar de wethouders Revis en Wijsmuller, resp. van groen en duurzaamheid. Daarna werden de scheppen opgepakt en in de grond gestoken om de bomen te voorzien van de klaarliggende grond.
Een van de bewoonsters, een kleine tengere dame van tachtig wilde perse ook een schep om daadwerkelijk haar instemming te betuigen met het gebeuren. Ze vertelde dat ze erg blij was met de nieuwe bomen, want het kon flink heet worden op het stenen gedeelte van het plantsoen. Zie ook http://hitte-eilanden.nl/2015/12/03/den-haag-plant-twee-klimaatbomen/.

Trees-for-AllEn dan ben je thuis en denkt nog eens na over die twee bomen. Natuurlijk is het goed om in de minst groene wijk van de Haagse binnenstand bomen te planten en het zal ook wel een klein beetje helpen misschien. Hopelijk is de symbolische waarde groter. De boodschap is duidelijk: in de stad moeten meer bomen komen (of andere groene oplossingen), want er is veel meer nodig om het stadsklimaat beter te maken. New York plant niet voor niets maar liefst 1 miljoen bomen.
En dan hebben we het nog niet eens over het wereld-klimaat. Ook daar moeten we ons ernstig zorgen om maken. Als ik rijk was zou ik veel geld willen steken in bomen en bos. Maar wat gaat dat kosten? Googelen leerde dat de nieuwe bomen voor hetParkbos De Haar € 25 per stuk kosten, Trees for all kan in Nederland zorgen voor bomen van € 5 per stuk en op de Filippijnen heb je al voor € 3 een boom(je).
En gelukkig was ‘de directie’ van hitte-eilanden.nl het daar roerend mee eens. Met als resultaat 500 bomen als kleine bijdrage aan de oplossing het wereldklimaatprobleem. 

In de NRC van 13 oktober 2015 las ik twee interessante artikelen (van Paul Luttikhuis, Joeri Boom en Beraa Ali Mudden) over het gebruik van ‘cookstoves’ in ontwikkelingslanden. Simpele apparaten die kunnen dienen als vervanging voor de vuurtjes die men nu gebruikt om eten te bereiden. “Zo’n simpel houtvuurtje binnenshuis wordt ook wel ‘the silent killer in the kitchen’ genoemd,” zegt Wim van Nes, werkzaam bij de ontwikkelingsorganisatie SNV.

CookstovesSterfte én uitstoot CO2 voorkomen
De vuurtjes worden niet alleen in de open lucht maar dus ook binnen gebruikt en veroorzaken daar (ernstige) longaandoeningen bij vrouwen en kinderen. Met cookstoves en soortgelijke apparaten – schat men – kunnen meer dan 4 miljoen levens gered worden, omdat ze veel minder brandstof vergen en daardoor minder schadelijke stoffen uitstoten. De efficiënte houtoventjes stoten ook veel minder CO2 uit, verminderen houtkap, dus bosdegradatie en helpen in de strijd tegen klimaatverandering. Voor de gebruikers zelf blijft er bovendien meer tijd over voor andere bezigheden, omdat er dagelijks minder hout en mest verzameld hoeft te worden. Meer informatie op www.coox4climate.nl

Overheid en organisaties
Berekend is dat de toegezegde Nederlandse bijdrage van 60 miljoen dollar voor vier jaar schoon koken een winst van maar liefst 12 megaton minder kooldioxide oplevert. Hiervan willen dertien Nederlandse organisaties 10 miljoen voor hun rekening nemen. Het geld gaat naar de grote internationale organisatie Global Alliance for Clean Cookstoves. Maar of de overige 50 miljoen ook echt beschikbaar komt is de vraag, want de pot voor duurzame energie (uit de tijd van het kabinet Balkenende IV uit 2007) is in 2017 leeg. NGO’s en bedrijven pleiten ervoor dat de overheid toch geld beschikbaar blijft stellen omdat de klimaatdoelen van het Nederlandse Energieakkoord voor de omslag naar duurzame energie voor nog geen tiende van de kosten gehaald kunnen worden.

Geheel of gedeeltelijk klimaatneutraal leven?
Als particulier kan je ook het nodige doen. Allereerst natuurlijk door energie te besparen, investeren in zonnepanelen en de auto vaker te laten staan. Daarna kun je – wat je dan nog uitstoot – neutraliseren door te investeren in ‘clean cookstoves’ projecten die CO2 reduceren. Compenseren wordt dat ook wel genoemd. Daarmee kun je je eigen energiegebruik of dat van de auto of vliegreizen ‘afkopen’. Dat klinkt ingewikkeld, maar het is goed mogelijk. De websitepagina die daarbij helpt is
www.coox4climate.nl/calculatorEerst reken je uit hoeveel jouw persoonlijke uitstoot (per categorie die je wilt compenseren) per jaar bedraagt. Het totaal aan kooldioxide wordt dan omgerekend naar een bedrag dat je vervolgens overmaakt naar onderstaande organisatie. Daar worden dan de cookstoves van geleverd.
Een voorbeeld: Compensatiekosten voor 15.000 km autorijden slechts € 30,-  Voor een vliegreis naar Geneve betaal je € 15. In totaal € 45 voor 3 cookstoves, want ze kosten € 15 per stuk.

Certificaten
Voor die transactie krijg je een certificaat waarin staat hoeveel ton je voor welk bedrag hebt gekocht en hoeveel houtoventjes je daarmee mogelijk hebt gemaakt. Het gaat hierbij niet om een donatie (dus niet als gift aftrekbaar van de belasting). Als bedrijf kun je ook kiezen voor compensatie en zijn de kosten daarvan als bedrijfskosten te boeken.  De CO2-uitstoot van je organisatie bereken je heel snel via  www.coox4climate.nl, kies voor de ‘tab’ bedrijven. Wilt u een nauwkeurige voetafdruk van uw bedrijf, omdat u gericht wilt gaan reduceren? Neem dan contact op met Climate Neutral Group, die als partner van het COOX4climate initiatief ondersteuning biedt, via tel. 030-2326175.

De recente vliegreis naar de bruiloft van een familielid (woonachtig op Corsica) heb ik voor alle vier de reizigers ruim gecompenseerd. Dat geeft een prettig gevoel. Onze energieuitstoot is ondertussen al grotendeels gecompenseerd met zonnepanelen en we rijden in een hybride. We zijn dus al aardig op weg naar het klimaatneutrale doel.
Wie volgt?

Op vrijdagmiddag 4 december 2015 worden in Den Haag twee klimaatbomen geplant in het Zeeheldenkwartier. Het planten van deze bomen is een initiatief van Hanneke van Veen van www.hitte-eilanden.nl samen met de Haagse afdeling van de Bomenstichting.

Klimaatbomen moeten (vooral in steden) goed bestand zijn tegen extra hitte, droogte en overvloed aan water en wind. Ook moeten ze (fijn)stof kunnen opvangen en schaduw te bieden. Geschikt als klimaatboom zijn (o.a.) bepaalde soorten eik, iep, esdoorn, honingboom en linde.

Klimaatboom Den HaagMeer bomen in Den Haag, absolute noodzaak
Twee bomen kunnen de ernstige Haagse problematiek van hitte-eilanden en klimaatopwarming natuurlijk niet oplossen. Maar zij staan symbool voor de wil en vastberadenheid van grote groepen Haagse burgers én het gemeentebestuur om deze problemen voortvarend aan te pakken. Simpel gezegd komt dat neer op:minder steen en meer groen. Want uit alle wetenschappelijke onderzoeken blijkt dat vooral groen, met name bomen, de ernstige gevolgen van klimaatopwarming en het hitte-eiland-effect het beste kunnen tegengaan.

Zeeheldenkwartier moet groener!
Het planten vindt plaats op 4 december 2015 om 15:15 u in het Jennyplantsoen, achter de AH Elandstraat, tussen de Zorgvlietstraat en Hemsterhuisstraat. Het Jennyplantsoen bevindt zich in het Zeeheldenkwartier, volgens gemeentelijke opgave de minst groene wijk van Den Haag.

Wethouders Revis en Wijsmuller (beiden verantwoordelijk voor het Haagse groen) zijn bij het planten aanwezig en benadrukken daarmee ook het belang van de Klimaattop in Parijs voor Den Haag met – in vergelijking met andere grote steden in Nederland- de hoogste bevolkingsdichtheid en minste groen per inwoner. (* zie noot hieronder)

Meer informatie over dit initiatief
Hanneke van Veen

info@hitte-eilanden.nl
www.hitte-eilanden.nl

* Onderzoek laat zien dat een gemiddelde Haagse inwoner slechts 54 m2 groen heeft, terwijl de Amsterdammer er 64 en de Rotterdammer zelfs 77 heeft (cijfers Alterra, 2014).

Cijfers van het CBS (01-01-2015) laten zien dat 1 km2 in Rotterdam gemiddeld 2.966 inwoners heeft, in Utrecht 3.479, in Amsterdam 4.892 inwoners, terwijl dat er in Den Haag maar liefst 6.216 per km2 zijn.

In een groot stuk weiland bij Haarzuilen (Utrecht) wordt een bos geplant van wel 70.000 bomen, georganiseerd door Natuurmonumenten. Het wordt een bijzonder recreatiebos voor jong en oud. Zo’n maand geleden, in oktober werd daarvoor een actie op tv gehouden. Kijkers werden opgeroepen hun boompje(s) bij te dragen. De eerste 15.000 waren – op de avond van de tv-actie – al snel binnen. Inmiddels is de stand 32.000 bomen. Bijna op de helft van het geplande aantal. 

Op 5 november 2015 waren Rob en ik op de eerste van vier boomplantdagen. Het was een bijzonder en positief evenement. We hadden niet verwacht zoveel (vaak vrolijke) oude én jonge mensen te zien, gewapend tegen regen en drassige grond met kleurige laarzen, paraplu’s en regenjassen. Na aankomst op het terrein kon ieder zijn of haar boom of bomen afhalen tegen inlevering van een betaalbewijs dat eerder via internet opgestuurd was.

Er waren tien soorten: es, wilg, eik, linde, kers, populier, den, iep, els en beuk. Wij kozen voor de laatste. Gewapend met boom en schep kwamen we op een afgezet stuk weiland aan waar machinaal al gaten in de harde kleigrond waren gemaakt. Daarna ging het snel. Boompje in een gat, aarde erbij en een beetje aanstampen. Op naar de koffie, waar we nog eens Boom voor Kim genoten van de onophoudelijke stroom bomenplanters. We kregen zin om nog een paar bomen te kopen en maakten dit keer ook gebruik van de mogelijkheid bordjes aan de bomen te hangen met de namen van twee kleindochters erop. Heel tevreden vertrokken we weer naar huis.

Ook nu zijn (vóór dit plantseizoen) nog bomen te koop, maar die kunnen niet meer door de gevers zelf worden geplant. Dat doen boswachters, die op de boomplantdagen ook ruim vertegenwoordigd waren evenals de vele vrijwilligers van Natuurmonumenten om de bezoekers met raad en daad bij te staan.

Boom voor Zita

Nu maar hopen dat er een heleboel bomen bijkomen en de 70.000 gehaald wordt. Voor een boom betaal je € 25 (inclusief onderhoud) en voor een struik € 10.

Dat kan makkelijk via boom.natuurmonumenten.nl.
Een sfeerimpressie van de boomplantdag is HIER te zien.

Vuil-rapen

Er zijn gelukkig veel (ook jonge) mensen die vuil rapen.

Een artikel in de Volkskrant van zaterdag 31 oktober 2015 trok direct mijn aandacht. Het ging over afval en onveilige gevoelens die optreden als bewoners merken dat hun woonomgeving vervuild is en straatvegers maar zelden te zien zijn. Ook ging het over een Haarlemse meneer die al jaren tijdens zijn wandelingen, gewapend met een grote vuilniszak, zelf afval raapt en zijn buurt op die manier schoon houdt.

Mijn man en ik rapen ook vaak tijdens wandelingen blikjes, flesjes, sigarettendoosjes e.d. op en brengen die dan naar de dichtstbijzijnde vuilnisbak op de route.
Na het artikel besloten we het ook wat ‘professioneler’ aan te pakken;  we kochten een zgn. grijpstok, zodat je geen vieze handen krijgt. Inmiddels hebben we twee raaptochten in de directe omgeving van ons huis gemaakt (we wonen in het Haegsch Hof in Den Haag) en de vondsten waren vrij alarmerend. Beide keren een grote vuilniszak vol, en ook nog diverse metalen voorwerpen. Nu was het wel vlak na de Halloween festiviteiten, dus met veel snoeppapiertjes en zelfs een halfvolle zak met Engelse drop.

Opvallend was verder het grote aantal peuken voor buitendeuren, waarvan we besloten ze te laten liggen (geen beginnen aan).  Nu binnen roken minder voorkomt en in de meeste horecagelegenheden verboden is neemt het buiten roken toe. Tja, dan staat er geen asbakje voor je klaar, dus gooi je de peuken op de stoep of straat.

Hondenpoep laten we ook liggen. In het keurige nieuwe yuppenwijkje waar we wonen zijn het wellicht niet de bewoners zelf, maar de mensen uit de wijdere omgeving die ’s ochtends vroeg of ’s avonds laat hier hun hond(je) uitlaten. Het is geen uitzondering de drollen te vinden op de stoep of in en aan de rand van de perkachtige boomspiegels. BAH!!!

Wat verder opvalt is een groot aantal gebruikte kleenex (zak)doekjes dicht bij elkaar, zoals je die wel eens tegenkomt in parken of bossen of op ongure plekken. Witte proppen die duiden op een hele groep verkouden mensen of zogenaamde afwerkplekken(?). 

Andere opzienbarende recente vondsten: wieldoppen van auto’s, doorgeknipte fietssloten, geknapte ballonnen, een zo goed als nieuw t-shirt en een bankbiljet, zodat we de kosten van de onze grijpstok er al bijna weer uit hebben. 

PS Andere vuilrapers? Zie: http://delta.tudelft.nl/artikel/van-de-straat/28159 en http://www.nudge.nl/projects/zwerfafval/

Hanneke van Veen